Oleje w diecie psów i kotów

Rola tłuszczy w żywieniu psów i kotów

Tłuszcze (lipidy) są to związki, które są niezbędne w pożywieniu kotów i psów. Główną rolą tłuszczy jest dostarczanie energii, która to wyzwala się podczas ich utleniania w organizmie zwierząt (a także ludzi). Są one najlepszym i najbardziej wydajnym źródłem energii. Dodatkowo, bez spożywanych tłuszczy organizm nie byłbyw stanie przyswajać niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania witamin A, D, E oraz K.

Dodatkowo tłuszcz pod skórą zwierzęcia wytwarza warstwę izolacyjną pozwalającą utrzymać odpowiednią temperaturę ciała, co jest szczególnie ważne w zimie u psów trzymanych na dworze. Jeszcze jedną ważną funkcją jest to iż tkanka tłuszczowa zabezpiecza narządy wewnętrzne przed urazami oraz utrzymuje je na właściwym miejscu.

Obecność w diecie nienasyconych kwasów tłuszczowych jest szczególnie ważna dla wątroby kotów. Jeśli wystąpi ich niedobór może on doprowadzić do opóźnienia wzrostu, bezpłodności, zmęczenia oraz obniżenia odporności.


Podział tłuszczy


Tłuszcze ogólnie dzielimy na roślinne oraz zwierzęce. Podstawową różnica między nimi jest ich skład chemiczny oraz konsystencja. Tłuszcze roślinne są płynne, ponieważ zawierają bardzo dużą ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych.

Tłuszcze roślinne jak nazwa wskazuje pochodzą z nasion roślin oleistych, natomiast tłuszcze zwierzęce pozyskiwane są ze zwierząt w procesie
uboju i są to najczęściej płaty tkanki około narządowej oraz rzadziej podskórnej.




Co to są Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe (NNKT)?


Jest to grupa kwasów tłuszczowych, których organizm zwierzęcy nie jest w stanie sam syntetyzować i muszą być one dostarczane do organizmu wraz z pożywieniem.


Najważniejsze NNKT


• linolowy
• linolenowy
• arachidonowy
• eikozapentaenowy
• dokozaheksaenowy


Skutki niedoboru NNKT


Podawanie zwierzęciu pokarmu ubogiego w NNKT może spowodować szereg schorzeń takich jak:
- choroby skóry (egzema, świąd, nadmierne łuszczenie się skóry)
- zahamowanie wody z organizmie
- podczas ciąży może doprowadzić do niedorozwoju płodu



Klasyfikacja Omega


Nienasycone kwasy tłuszczowe są klasyfikowane według tak zwanego systemu omega. W systemie tym omega oznacza ostatni atom węgla w łańcuchu wiązania cząsteczkowego.


Wyróżnia się kwasy Omega-6, Omega-3 oraz Omega-9


W kwasach tłuszczowych Omega-3 wiązanie podwójne znajduje się przy trzeciej cząsteczce węgla od końca, Omega-6 wiązanie znajduje się przy 6 cząsteczce węgla od końca i tak dalej.


Na rynku ostatnio pojawia się coraz więcej preparatów oraz olejów dla psów i kotów, które możemy samodzielnie stosować w domu i wzbogacać nimi pożywienie naszych pupili. Postaram się pokrótce opisać część z nich oraz przedstawić ich właściwości.



Olej z łososia 


Jest w tej chwili chyba najbardziej znanym olejem wśród właścicieli zwierząt, ale cóż jest w nim takiego wyjątkowego?

Olej z łososia zawiera głównie nienasycone kwasy tłuszczowe z grupy Omega-3, co wyróżnia go spośród innych olejów.


Głównie pozyskiwany jest z łososi hodowlanych w kontrolowanych warunkach. Oleje pozyskiwane z łososia dzikiego poddawane są destylacji molekularnej w celu usunięcia zanieczyszczeń.


Właściwości lecznicze:

- zmniejsza ból występujący w stanach zapalnych
- ma działanie przeciwnowotworowe
- poprawia wygląd skóry
- wzmacnia sierść
- ma korzystny wpływ na układ krążenia




Olej z wątroby dorsza




Olej z wątroby dorsza to naturalny suplement tradycyjnie wytwarzany przez wypełnienie drewnianej beczki świeżymi wątróbkami dorsza i wodą morską. Mieszanka taka jest fermentowana przez okres około jednego roku, a następnie oddzielany jest olej od mieszaniny.



Zawiera duże ilości kwasów Omega-3, a także kwasy Omega-6. W przeciwieństwie do innych olejów rybich zawiera bardzo duże ilości witaminy A oraz D przez co ma korzystny wpływ na kości, zęby oraz skórę i wzrok.




Właściwości lecznicze:


- zapobiega wystąpieniu krzywicy
- przyspiesza regenerację tkanek
- ma korzystny wpływ na oczy i skórę
- usprawnia działanie układu odpornościowego





Olej z wiesiołka



Zawiera ok. 9% kwasu gamma- linolenowego oraz ponad 70% kwasu cis- linolowego, które należą do nienasyconych kwasów tłuszczowych.

Kwas linolowy należy do grupy NNKT, przez co olej z wiesiołka uznawany jest za najbogatsze naturalne źródło biologicznie aktywnych niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych!




Właściwości lecznicze:


- poprawia skład biochemiczny krwi
- jest niezwykle przydatny w leczeniu chorób wątroby
- przeciwdziała stanom zapalnym. Szczególnie pomocny jest w zwalczaniu takich dolegliwości jak zapalenie stawów oraz zapalenie skóry.





Olej z arganii żelaznej





Powstaje z drzewa Argania spinosa zwanego drzewem życia. Posiada lekko wpadające w czerwień zabarwienie oraz charakterystyczny orzechowy zapach.


Uzyskiwanie oleju jest bardzo skomplikowane. Aby wytworzyć 1l oleju z arganii potrzeba 30 kg nasion i 24h pracy. Owoce zbiera się w lipcu, sierpniu oraz we wrześniu, suszy oraz opieka na wolnym ogniu by w kamiennym młynie rozbić ich twardą skorupę. Mus powstający po rozbiciu skorupy jest przy pomocy letniej wody mieszany na pastę, z której zostanie wyciśnięty olej.



Olej z arganii zawiera ok. 80% nienasyconych kwasów tłuszczowych. Głównie składa się z kwasu oleinowego i linolowego. Bogaty jest w witaminę E (670mg/kg). Zawiera także ponad 100 substancji czynnych, w tym pięć grup antykancerogennych.



Właściwości lecznicze:


- antykancerogenne
- łagodzi objawy alergii
- działanie antyoksydacyjne i przeciwrodnikowe
- przeciwzapalny
- wzmacnia system immunologiczny
- poprawia krążenie
- dezynfekuje
- łagodzi bóle stawów




Olej z konopi



Olej z kopi wytwarzany jest z odmiany Cannabis sativa, które nie zawierają znacznych ilości THC (psychoaktywny związek obecny w konopiach indyjskich). Wykonywany jest poprzez tłoczenie nasion wymienionej wyżej odmiany konopi.

Olej z konopi zawiera ok. 80% niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) z czego największą ilość stanowi kwas linolowy (55%) należący do grupy kwasów Omega-6. Zawiera także kwas gamma-linolenowy należący do grupy kwasów Omega-3.

Olej z konopi wykazuje dodatkowo bardzo dużą strawność.



Właściwości lecznicze: 


- wzmacnia układ odpornościowy
- poprawia wygląd skóry suchej, skłonnej do łuszczenia i swędzenia
- ma właściwości przeciwzapalne
- zmniejsza ból i obrzęk stawów
- przyspiesza regenerację tkanek





Olej z kiełków pszenicy



Olej z kiełków pszenicy otrzymywany jest z zarodka ziarna pszenicy. Charakteryzuje się jasnożółtą barwą, gęstą konsystencją i mocnym aromatem.

Jedną z najważniejszych rzeczy wyróżniających olej z kiełków pszenicy jest to iż jest najbogatszym źródłem witaminy E. Zawiera jej najwięcej ze wszystkich olejów. Ma także wysoką zawartości witaminy A oraz D. Jest bogaty w białko i lecytynę.
Olej z kiełków pszenicy zawiera także NNKT takie jak kwas linolowy, oleinowy, palmitynowy oraz stearynowy, które są niezbędne dla zdrowia zwierząt, a które muszą być przyjmowane wraz z pokarmem.






Właściwości lecznicze:


- w stosowaniu zewnętrznym pomocny jest na łuszczącą się i suchą skórę
- usprawnia działanie układu krążenia
- ma właściwości antyoksydacyjne
- przyspiesza regenerację komórek
- usprawnia działanie układu odpornościowego





Olej lniany



Olej lniany uzyskiwany jest z tłoczenia nasion lnu. Posiada intensywny aromat i lekko orzechowy smak.

Olej lniany zimno tłoczony nieoczyszczany zawiera rekordową ilość kwasów Omega-3.

Skład 1 litra (1000 ml) oleju lnianego stanowią następujące NNKT:


- kwas alfa-linolenowy(ALA) (omega-3) - ponad 500 ml
- kwas linolowy(LA) (omega-6) - około 150 ml
- kwas oleinowy(O) (omega-9) - około 170 ml
oraz nasycone kwasy tłuszczowe - około 100 ml




Właściwości lecznicze:


-wspomaga wzrost mięśni i redukcję tkanki tłuszczowej
- skraca czas regeneracji komórek
- wspomaga procesy trawienne
- wspomaga układ krążenia
- zmniejsza stany zapalne
- wzmacnia układ immunologiczny
- wzmacnia skórę, pazury i sierść





Olej z czarnego kminku

Olej z czarnego kminku uzyskuje się z nasion rośliny zwanej czarnuszką. Zbiorów dokonuje się przed wschodem słońca, uzyskane nasiona rozciera w żarnach, a następnie tłoczy na zimno.




Uzyskany w takim procesie olej cechuje się niezwykle wysoką zawartością nienasyconych kwasów tłuszczowych (aż do 84%)



Głównym składnikiem oleju z czarnego kminku są NNKT.




Właściwości lecznicze:


- hamuje reakcje zapalne na tle alergicznym
- wspomaga regenerację tkanek
- usprawnia trawienie
- ma działanie moczopędne
- wspomaga regulację poziomu cukru we krwi
- ma działanie antybakteryjne

 

Co piszczy w brzuchu Twojego kota?

 Co piszczy w brzuchu Twojego kota?

Aby zrozumieć, dlaczego tak ważnym jest karmienie naszych domowych tygrysów odpowiednią karmą należy wiedzieć co nieco o ich specyficznym układzie pokarmowy. Postaram się go trochę przybliżyć oraz różnice między kocim a ludzkim układem pokarmowym.

Kot, który być może w chwili gdy czytasz ten artykuł, śpi u Twego boku tak naprawdę przez ponad 5 tys. lat udomowienia nie zmienił się i nie różni się od swoich dużych i dzikich pobratymców i tak samo jak oni jest ścisłym mięsożercą ( w przeciwieństwie do psów i ludzi).

Najbardziej znamienitym skutkiem mięsożernej diety kota jest jego prosty i krótki układ pokarmowy.

Poniżej postaram się przedstawić kluczowe różnice między układem pokarmowym Twojego mruczka, a Twoim.

Zacznijmy od początku, czyli od  JAMY USTNEJ I UZĘBIENIA

Jama ustna kotów jest przystosowana do ściśle mięsożernego sposobu odżywiania się tych zwierząt

i jest zaopatrzona w zredukowaną ilość ostrych, tnących zębów.

Uzębienie kotów wykazuje cechy charakterystyczne dla zwierząt mięsożernych: niskie ostroguzkowe

korony przystosowane do chwytania i rozdrabniania oraz brak powierzchni żujących  (wyjątek stanowią małe zęby trzonowe szczęki znajdujące się na końcu łuków zębowych ), co odróżnia je od zębów wszystkożerców (w tym ludzi) przystosowanych do długiego przeżuwania pokarmu.

Kolejna różnica widoczna jest w ŻOŁĄDKU, który u kotów jest naprawdę niesamowitym i wrażliwym organem.

Żołądek kota tak jak żołądek wszystkich zwierząt i ludzi zawiera kwas solny, jednak jest on bardziej stężony niż kwas ludzki, co stanowi częściową barierę przed bakteriami dostającymi się do układu pokarmowego wraz z pokarmem.

Rozmawiając o żołądku można udzielić odpowiedź:

Dlaczego większość kotów jest "wybredna"?

Układ pokarmowy kota działa jak dobrze naoliwiony mechanizm, jednak jest bardziej niż u innych zwierząt wrażliwy na zachwianie równowagi, dlatego też organizm kota wykształcił parę sprytnych sposobów na to aby zapobiec spożyciu niepożądanych substancji.

Pierwszy sposób to WĘCH

Koty żywią się świeżym mięsem i nie sięgają po padlinę. Pozwala im to ustrzec się przed zatruciami pokarmowymi. W rozpoznaniu świeżości i jakości pożywienia niezbędny jest dla nich węch, który pełni rolę ostrzegawczą przed niebezpiecznym dla zdrowia jedzeniem, dlatego tak ważne jest podawanie kotu świeżego i aromatycznego pożywienia.

Smak jest o wiele mniej wykształcony niż u człowieka i nie ma on dużego wpływu na gusta pokarmowe.  Badania, jednak wykazują, że większość kotów preferuje smak słony nad smakiem słodkim.

Drugim punktem alarmowym jest ŻOŁĄDEK

Żołądek kotów ma pewną ważną własność- zawiera on receptory rozpoznające pewne toksyny!

Jeśli dana toksyna znajdzie się w żołądku receptory wysyłają sygnał do mózgu kota, co skutkuje wystąpieniem nudności oraz niekiedy wymiotów. Jest to bariera ochronna przeciwko spożyciu toksyn przez kota.

Jeśli obie te bariery zawiodą i toksyna przedostanie się dalej do akcji w większości wypadków wkracza WĄTROBA.

Wątroba  kotów jest bardzo wrażliwym narządem i ma problemy z radzeniem sobie z różnymi związkami także z tymi pozornie bezpiecznymi dla zdrowia takimi jak np. paracetamol, dlatego jest tak ważne aby nie próbować leczyć kota lekami przepisanymi dla psa, które nam zostały, ponieważ substancje bezpieczne dla psów mogą być zabójcze dla kota.

Kolejnym przystankiem do którego trafia jedzenie jest JELITO CIENKIE.

W jelicie cienkim następuje wchłanianie substancji odżywczych „uwolnionych” ze spożytego pokarmu. Jelito cienkie kotów ma długość 4 m, a jelito cienkie człowieka ok. 6 m.

Dlaczego jelito cienkie człowieka jest dłuższe?

Odpowiedź jest dosyć prosta. Ogólnie ujmując człowiek jako wszystkożerca głównie energię oraz substancje odżywcze czerpie z surowców roślinnych. Stanowią one dużą część naszej diety. Surowce roślinne wymagają większego nakładu pracy ze strony układu trawiennego, ponieważ zbudowane są ze związków bardzo odpornych na rozkład w układzie pokarmowym. Aby dać czas organizmowi na dokładne strawienie oraz wchłonięcie składników pokarmowych z takiego pożywienia natura obdarzyła nas dłuższym jelitem cienkim.

Koty natomiast posiadają znacznie krótsze jelito cienkie, dlatego iż  mięso jest o wiele łatwiej trawione do białek, które mogą być szybko wchłonięte przez ściany jelita cienkiego i wykorzystane.

Głównie z tego powodu nie zaleca się karmienia kotów karmą z dużym udziałem zbóż. Niestrawione zboża zalegają w układzie pokarmowym, zaczyna się ich fermentacja, której produktem ubocznym są gazy. Skutkiem tego jest to iż nasze kociaki mają wzdęcia i boli je brzuch.

Czy to oznacza iż koty nie potrzebują węglowodanów?

Otóż nie. Koty potrzebują (choć nie bezwzględnie) węglowodanów jednak w o wiele mniejszych ilościach (1 - 3% masy pożywienia) i w innej formie jak ludzie.  Na wolności koty zjadają całe zwierze wraz z treścią żołądkową, która zawiera częściowo strawione rośliny i w takiej formie węglowodany są dobrze przyswajane przez kota. Jednak należy pamiętać, że mysz przeciętnie waży 20g, a treść żołądkowa stanowi właśnie 1-3% masy myszy. Daje nam to obraz jak niewielkich ilości węglowodanów koty potrzebują, natomiast duża część popularnych karm zawiera nawet do 50% węglowodanów, co jest niezgodne z naturą kota i po prostu dla niego niezdrowe.

Aby zapewnić mruczkowi porcję węglowodanów, która nie spowoduje ekscesów żołądkowych wystarczy podawać w małych ilościach gotowane warzywa (w przypadku karmienia dietą BARF, w przypadku suchej karmy nie ma takiej potrzeby), co zwiększy strawność.

Co jest najbardziej charakterystycznego w metabolizmie kotów?

Witamina A

Koty jako mięsożercy mają odmienny metabolizm od psów, czy ludzi. Jednym z przykładów takiej odmienności jest to iż organizm kota nie potrafi z karotenu zawartego w owocach, czy warzywach „wyprodukować” witaminy A. Musi zostać ona dostarczona z otoczenia w pokarmie zwierzęcym (np. poprzez zjedzenie żołądka z treścią ofiary).

Arginina

Koty posiadają większe zapotrzebowanie niż psy na argininę, która jest niezbędna do przekształcania amoniaku w mocznik i syntezy białek w organizmie kota. Arginina powinna być dostarczana kotom z pożywieniem.

Tauryna

Koty mają zwiększone zapotrzebowanie na taurynę, ponieważ ich organizm nie produkuje jej w wystarczających ilościach. Tauryna znajduje się w mięsie, dlatego tak ważne jest aby kot karmiony był zgodnie ze swoją naturą. Koty używają tauryny do produkcji kwasów żółciowych ( w przeciwieństwie do psów, które w tej produkcji mogą zastąpić taurynę w przypadku spadku jej zawartości w organizmie). Tauryna jest także niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu naczyniowo- sercowego,  płciowego oraz do prawidłowego funkcjonowania wzroku (niedobór powoduje zwyrodnienie siatkówki) u kotów.

Kwas arachidonowy

Jest to wielonienasycony kwas tłuszczowy z grupy kwasów Omega-6, który jest niezbędny do produkcji wielu biologicznie czynnych związków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania wielu układów w tym układu immunologicznego. Większość zwierząt syntetyzuje kwas arachidonowy z kwasu linolowego, jednak nie koty, dlatego kwas arachidonowy musi być dostarczany kotom wraz z dietą.

Głównym źródłem kwasu arachidonowego są produkty zwierzęce i mięso. I znów mamy przykład tego iż kot, aby być zdrowym nie może jeść roślin.

Niacyna

Niacyna (witamina B3) współdziała z ryboflawiną i tiaminą w procesach metabolicznych. Jako składnik koenzymów niacyna uczestniczy w procesach utleniania i redukcji w organizmie. Uczestniczy w procesach regulacji poziomu cukru we krwi, w regulacji poziomu cholesterolu w organizmie, w regulacji przepływu krwi w naczyniach czy też w utrzymaniu odpowiedniego stanu skóry.

Organizm kotów nie potrafi syntetyzować niacyny z tryptofanu.

Głównymi źródłami niacyny są wątroba oraz ryby, które powinny być podawane raz na jakiś czas kotu.

Wątroby i ryb nie należy podawać codziennie.

Witamina B6

Pełni ważną funkcję w produkcji przeciwciał, a co za tym idzie w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.

Koty mają wyższe zapotrzebowanie na witaminę B6 niż inne zwierzęta.

Witamina B6 znajduje się głównie w mięsie (drób, wątróbka, ryby).

Podsumowując,

Jak sam metabolizm kotów nam podpowiada są one 100% mięsożercami i ich organizm nie toleruje kompromisów żywieniowych. Kot został tak skonstruowany przez naturę aby zdobywać mięso, a jego organizm jest tak zaprogramowany, że bez mięsa nie jest w stanie funkcjonować i być zdrowym.

Jeśli sam gotujesz kotu posiłki lub karmisz go komercyjną karmą zadbaj o to by suplementować je w składniki, które koty muszą dostawać w pożywieniu. Dostarczaj mu codzienną dawkę kwasu arachidonowego np. dodając olej z łososia, Niacyny w postaci drożdży browarniczych, tauryny, argininy i witaminy A podając suplementy witaminowe, a Twój kot będzie żył długo i szczęśliwie.

Zioła na problemy z układem trawiennym

        Lucerna

Działanie:

liść lucerny zawiera szerokie spektrum składników odżywczych, w tym znaczne ilości białka, witamin i minerałów śladowych, błonnika oraz chlorofilu, który służy jako przeciwutleniacz w krwiobiegu.  Lucerna jest także stosowana na pobudzenie trawienia i apetytu.

Przeciwwskazania i skutki uboczne:

Nasiona lucerny nie powinny być spożywane ze względu na obecność toksycznych substancji.

Lucernę najlepiej jest stosować w postaci kapsułek lub naparu.

     Rozmaryn

Działanie: 

Rozmaryn stymuluje centralny układ nerwowy i krążenie, co korzystnie wpływa na niskie ciśnienie krwi. Może być także stosowany w formie olejku miejscowo do łagodzenia bólu związanego z zapaleniem stawów.

Jak stosować?

W postaci naparu, nalewki i suszonej jako dodatek do jedzenia.

Efekty uboczne:

Nie wolno stosować w nadmiernych ilościach. Rozmaryn nie powinien być podawany zwierzętom młodym, zwierzętom w ciąży oraz zwierząt cierpiących na padaczkę.

Preparaty dla zwierząt zawierające rozmaryn


Hepachol - syrop dla psów i kotów ułatwiający trawienie.

Hilton Herbs Veteran- mieszanka ziołowa dla psów starszych

Imbir

Imbir to jedno z najbardziej uniwersalnych ziół stosowanych od wieków.

Działanie:

Imbir jest doskonałym lekiem hamującym wymioty i  zwalczającym nudności. Doskonale nadaje się na do walki z chorobą lokomocyjną. Zwiększa także wchłanianie oraz eliminuje gazy i wzdęcia, szczególnie niebezpieczne dla psów i kotów. Imbir pobudza także krążenia.

Jak stosować?

Imbir można stosować w postaci naparów, nalewek oraz w postaci suszonej.

Efekty uboczne

Nie stosować u zwierząt z problemami z krzepnięciem krwi.

Preparaty dla zwierząt zawierające imbir




Hilton Herbs Mobility - preparat na stawy oraz usprawniający układ krążenia


CdVet Senior Cat i Senior Dog  - preparat wzmacniający psy i koty w starszym wieku


Cetyl M- preparat wzmacniający chrząstkę stawową


cdVet Agili-Dog- preparat witaminowy i wzmacniający dla psów

Nagietek

Tylko głęboko pomarańczowe kwitnące Calendula officinalis mają właściwości lecznicze, które sprawiają iż nagietek to tradycyjny środek stosowany powszechnie w chorobach skóry. Dzięki obecności fitozwiązków nagietek jest doskonałym środkiem przyspieszającym gojenie ran i otarć.

Działanie:

Nagietek ma silne działanie antybakteryjne, a nalewki oraz herbaty mogą być pomocne w walce z alergiami pokarmowymi, zapaleniem żołądka oraz w problemach z jelitami. Nagietek zmniejsza stan zapalny, wspomaga trawienie i zapobiega nadmiernemu rozwojowi drożdży.

Jak stosować:

W postaci herbat, nalewek, okładów, balsamów oraz maści.

Efekty uboczne

Nie stwierdzono



Preparaty dla psów i kotów zawierające nagietek




cdVet Toxisan- preparat detoksykacyjny dla psów i kotów

cdVet Lauf-fit- preparat wspierający układ kostny i mięśniowy psów

Rumianek

Jedno z najpowszechniej stosowanych ziół, ze względu na swoje szerokie działanie lecznicze.

Działanie:

Rumianek ma właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Jest doskonałym lekiem na stres oraz alergię.

Rumianek charakteryzuje słodko-gorzki smak, a substancje w nim zawarte stymulują wydzielanie soków żołądkowych oraz ma działanie przeciwskurczowe, dzięki czemu doskonale nadaje się do stosowania w chorobach wątroby oraz układu pokarmowego.

Jak korzystać?

W postaci herbaty, olejku, wyciągu

Efekty uboczne

Rumianek jest jednym z najbezpieczniejszych ziół, jednak niektóre zwierzęta mogą być na niego uczulone.  Rumianek zawiera naturalne substancje rozcieńczające krew, dlatego nie powinien być stosowany, gdy Twój pupil zażywa leki zmniejszające krzepliwość krwi.

Preparaty dla psów i kotów zawierające nagietek








cdVet Harnwegemix- preparat wspomagający funkcje układu moczowego

Fortan Algi morskie i skrzyp polny- preparat witaminowy

cdVet ArthroGreen- preparat na stawy dla psów i kotów

Ptasie ziele/Gwiazdnica

Działanie:

Ptasie ziele jest znane ze zdolności leczenia stanów zapalnych oraz jako środek kojący na podrażnienia, oparzenia, ropnie i czyraki.

Najważniejszą jednak zaletą Ptasiego ziela jest to iż jest on naturalnym środkiem pomagającym w wydalaniu kulek włosowych. Ma także łagodne działanie przeczyszczające.

Jak stosować?

Ptasie ziele może być dodawane bezpośrednio do pokarmu, można je także stosować w postaci okładów, balsamów oraz herbat

Efekty uboczne:

Ogólnie ptasie ziele jest bezpiecznym ziołem, jednak duże ilości mogą mieć działanie silnie przeczyszczające. Należy także sprawdzać, czy nie zostało ono zanieczyszczone herbicydami, ponieważ uwielbia rosnąć wśród znienawidzonych przez ludzi chwastów.

Koper Włoski

Koper włoski jest głównie znany miłośnikom gotowania. Wszystkie części kopru włoskiego są jadalne. 

Działanie:

Koper włoski poprawia przede wszystkim trawienie, pomaga leczyć bóle brzucha, wzdęcia i gazy, a jego smak jest bardziej akceptowany przez zwierzęta niżnp. smak anyżu.

Olej z kopru łagodzi bóle mięśni.

Jak stosować:

W postaci naparu ziołowego: 1 szklanka wody na łyżeczkę pogniecionych nasion.

Efekty uboczne:

Koper nie ma praktycznie żadnych skutków ubocznych, jeśli stosowany jest w postaci naparu lub jako dodatek kulinarny. Olejków należy unikać u kotów oraz zwierząt w ciąży i karmiących.

Szałwia lekarska

Szałwia znana jest jako dodatek do potraw, ale także jest nieoceniona w leczeniu ziołami. 

Substancje lecznicze

Liście szałwii zawierają od 2,5-3% olejku lotnego, który zawiera: tujon, cyneol, kamforę i pinen. Ponadto szałwia zawiera garbniki, flawonoidy, kwasy organiczne, gorycze, duże ilości witaminy B1 (ok. 850 mg%), witaminy PP oraz karoteny (witaminy A) oraz duże ilości witaminy C.

Działanie

poprawia pracę układu trawiennego

obniża poziom cukru we krwi

ma działanie odkażające (można ją stosować na ropiejące i trudno gojące się rany)

Jak stosować?

W postaci naparów oraz okładów.

Efekty uboczne

Szałwia nie powinna być stosowana u zwierząt w postaci olejku, ponieważ może on powodować podrażnienia, dodatkowo szałwia w dużych ilościach ma działanie odurzające i nie powinna być stosowana zbyt długo. Szałwia nie jest także zalecana zwierzętom w ciąży i karmiącym.

Preparaty dla psów i kotów zawierające szałwię




cdVet BronchialVital - preparat wspomagające funkcje układu oddechowego

Chmiel

Chmiel zwykle kojarzy nam się tylko z piwem, jednak ma on szerokie zastosowanie w leczeniu oraz w kosmetyce, ponieważ zawiera wiele bardzo cennych olejków eterycznych, garbników oraz fitozwiązków.

Działanie 

 

Chmiel ma przede wszystkim działanie uspokajające, kojące nerwy i rozluźniające mięśnie. Dzięki obecności gorzkich olejków pobudza także apetyt i poprawia trawienie.

Jak stosować?

W postaci herbaty lub nalewki

Efekty uboczne

Ze względu na obecność najsilniejszego ze wszystkich roślinnych estrogenów- penylnargerinu należy uważać w podawaniu zwierzętom. Nie należy stosować u zwierząt młodych, w ciąży, karmiących oraz z problemami z otyłością.

Jeśli podajesz napar z chmielu psu lub kotu przed jakimkolwiek zabiegiem wymagającym narkozy poinformuj o tym lekarza weterynarii!

Krwawnik Pospolity

Krwawnik pospolity jest najstarszym znanym ziołem do zwalczania gorączki. Przyspiesza także gojenie ran.

 

Działanie

przeciwgorączkowe

przeciwzapalne

odkażające

odtruwające organizm

Jak stosować?

W postaci suchych i świeżych ziół, naparów, nalewek. Nie zaleca się podawania zwierzętom w postaci herbaty, ponieważ jest strasznie gorzka.

Preparaty dla zwierząt zawierające krwawnik




cdVet BronchialVital - preparat wspomagające funkcje układu oddechowego


Hilton Herbs Mobility - preparat na stawy oraz usprawniający układ krążenia

Pamiętaj, aby przed zastosowaniem ziół zapoznać się ze skutkami ubocznymi i najlepiej skonsultować się z lekarzem weterynarii!

Zioła na problemy z drogami moczowymi

Jak sami weterynarze przyznają zapalenia pęcherza i choroby układu pokarmowego szczególnie u kotów stają się coraz większą plagą. Wiele ziół jest naturalnymi lekami działającymi moczopędnie i przeciwzapalnie. Z powodzeniem można je także stosować u zwierząt. Poniżej przedstawiam listę i opisy niektórych z nich.

Mniszek pospolity

Roślina pospolita w całym kraju, łatwo ją można spotkać na łąkach, trawnikach, nieużytkach i miedzach. Kwitnie żółto, a po przekwitnięciu tworzą się tzw. "dmuchawce".
Mniszek jest popularny w strefie klimatu umiarkowanego obu półkul. W Polsce zaczęto dla celów leczniczych roślinę tę uprawiać.
Geneza nazwy mniszek jest następująca: po oderwaniu się nasion pozostaje łodyga, która przypomina ogoloną głowę mnicha. Nazwa mlecz powstała od białego soku, jaki wypływa z łodygi i liści po ich przerwaniu.



Inne nazwy: mleczaj, męska stałość, brodawnik, podróżnik mieczowaty, lwi ząb, wilczy ząb, pąpawa, wole oczy, wołowe oczy, mlecz.




Surowce lecznicze: korzeń i kwiat mniszka,  liście.







Substancje lecznicze



Korzenie - trójterpeny, substancje gorzkie, fitosterole, wielocukry, pektyny, substancje żywicowe, aminy, kwasy organiczne i witaminy: A, B₁, C, D.
Kwiaty są bogate w karotenoidy, flawonoidy, zawierają także ślady olejku eterycznego, trójterpeny i cukry.




Działanie

• żółciopędne
• moczopędne
• żołądkowe

Korzenie mniszka pobudzają wątrobę do wytwarzania żółci i ułatwiają przepływ żółci do dwunastnicy, likwidują bowiem skurcze mięśni gładkich w przewodzie pokarmowym i drogach żółciowych.



Znoszą bóle w drogach moczowych, działają moczopędne, co sprzyja wydalaniu z organizmu szkodliwych produktów przemiany materii. Mniszek jest więc korzystny w leczeniu i zapobieganiu powstawania złogów (zwłaszcza szczawianowych i fosforanowych) w drogach moczowych, co jest częstą dolegliwością kotów.


Goryczki z korzeni mniszka zwiększają wydzielanie soku żołądkowego, co ułatwia trawienie pokarmów.


Uważa się, że mniszek obniża poziom cukru we krwi i jest cennym lekiem w przypadkach łagodnej cukrzycy w początkowych stadiach.



Kwiaty mniszka działają podobnie jak korzenie, ale wykazują jeszcze silniejsze działanie moczopędne i przeciwzapalne. Dodatkowo posiadają bardzo dużo lecytyny, która działa korzystnie w przypadku problemów z wątrobą.


Liście mniszka są bogatym źródłem witaminy A i C (witaminy A mają więcej niż marchew).




Efekty uboczne



Mniszek może nasilać dolegliwości żołądkowe w przypadku nadkwaśności soku żołądka, tak jak inne surowce goryczowe. Nie powinien być także podawany zwierzętom z kłopotami jelitowymi lub niedrożnością jelit.




Preparaty dla psów i kotów zawierające mniszek pospolity






Hilton Herbs Veteran- mieszanka ziołowa dla psów starszych

CdVet Senior Cat i Senior Dog  - preparat wzmacniający psy i koty w starszym wieku

cdVet Agili-Dog- preparat witaminowy i wzmacniający dla psów

Głóg

 W od tysięcy lat w zielarstwie stosowane są powszechnie owoce głogu jako doskonały środek na serce. 

Działanie

moczopędne

ściągające

Wiele badań potwierdziło, że głóg ma bardzo korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Rozszerza naczynia wieńcowe oraz poprawia natlenienie krwi, ma także zdolność normalizacji ciśnienia krwi oraz jest pomocny przy problemach z trawieniem.

Jak stosować?



W postaci świeżych lub suszonych owoców, nalewek, wywarów i herbat.


Efekty uboczne


Głóg uznawany jest za zioło bezpieczne i nie stwierdzono skutków ubocznych.

Prawoślaz lekarski

Prawoślaz jest szczególnie ceniony dzięki dużej zawartości śluzu oraz pektyn

Działanie

wykrztuśne

moczopędne 

osłonowe na żołądek

Jak stosować?

W postaci herbat, nalewek o niskiej zawartości alkoholu, na świeżo lub jako suszone zioło.

Efekty uboczne

Prawoślaz jest rośliną, której bezpieczeństwo dla zwierząt i ludzi zostało potwierdzone przez wiele lat stosowania. Nie powinno się przyjmować leków podczas stosowania prawoślazu.




Preparaty dla psów i kotów zawierające prawoślaz



Hilton Herbs Gastri X- preparat dla psów poprawiający trawienie 

Hilton Herbs Digest Plus- preparat zalecany do stosowania po terapii antybiotykami

Skrzyp Polny

Skrzyp polny jest ogromnym źródłem łatwo przyswajalnej krzemionki i jest powszechnie stosowany w leczeniu. Ziele skrzypu jest cennym źródłem flawonoidów, potasu i krzemu.

Działanie:

Skrzyp polny ma działanie przeciwbakteryjne, remineralizujące i regenerujące. Najczęściej stosowany jest w leczeniu zapalenia dróg moczowych oraz w chorobach układu pokarmowego. Krzemionka zawarta w zielu w połączeniu z potasem i flawonoidami działa moczopędnie.

Regularne picie naparu ze skrzypu pomaga w detoksykacji organizmu.

Jak stosować?



W postaci naparu lub herbatki.





Efekty uboczne

 Długotrwałe stosowanie skrzypu polnego może prowadzić do niedoborów witaminy B1, dlatego podczas kuracji powinna być suplementowana.

Nie powinno się go także podawać zwierzętom z niewydolnością serca oraz nerek.

Preparaty dla psów i kotów zawierający skrzyp polny

cdVet Harnwegemix- preparat wspomagający funkcje układu moczowego

Nawłoć

Nawłoć to szczególnie ceniona roślina wspomagająca leczenie dróg moczowych oraz leczenie trudno gojących się ran.





Działanie



Dzięki obecności flawonoidów i saponiny surowiec nawłoci działa moczopędnie, a ze względu na obecność dużej ilości garbników i częściowo fenolokwasów działa ściągająco na błony śluzowe przewodu pokarmowego, a także przeciwbakteryjnie, przeciwzapalnie, a nawet przeciwkrwotocznie zapobiegając nadmiernej łamliwości naczyń włosowatych.


Ponadto surowiec ma zastosowanie w nieżytach przewodu pokarmowego, nadmiernej fermentacji jelitowej, drobnych krwawieniach w przewodzie pokarmowym i biegunkach.




Efekty uboczne



Nie powinno się stosować w przypadku niewydolności serca oraz nerek

Preparaty dla psów i kotów zawierające nawłoć





cdVet Toxisan- preparat detoksykacyjny dla psów i kotów

Lukrecja

 Lukrecja to naturalna alternatywa dla hydrokortyzonu i jest stosowana w wielu preparatach, aby uaktywnić i wzmocnić działanie innych ziół.

Działanie

Lukrecja zmniejsza wytwarzanie wolnych rodników, zmniejsza zapalenie. Jej właściwości szczególnie przydatne są w leczeniu zapalenia dróg moczowych oraz w leczeniu podrażnienia jelit.

 Jak stosować?

W ziołolecznictwie stosuje się korzeń lukrecji w postaci świeżej lub suszonej. Można z niego także robić nalewki oraz herbaty.

Efekty uboczne

Kluczem do bezpiecznego stosowania lukrecji jest umiar. Korzeń lukrecji  może podnieść ciśnienie krwi. Nie powinien być stosowany u zwierząt z problemami serca, chorobami nerek lub cukrzycą. 




Preparaty dla psów i kotów zawierające lukrecję





cdVet MediBronchial- preparat wspomagający drogi oddechowe dla psów i kotów



cdVet Geburtshilfe-Mischung - preparat dla psów i kotów wspomagający poród

Pokrzywa

Pokrzywa najczęściej uważana jest za chwast, jednak jest to bardzo cenne zioło. Pokrzywa jest prawdziwą skarbnicą aktywnych związków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu.

Pokrzywa zawiera:

 

• wapń, fosfor, żelazo, siarkę, potas, potas, jod, sód
• witaminy: A, K, B2, C
• związki aminowe, garbnikowe, kwas pantotenowy, kwas organiczny (mrówkowy, glikolowy, glicerolowy), olejki eteryczne, sole mineralne, chlorofil, serotoninę, histaminę, flawonoidy, fitosterole, karotenoidy.

Działanie


Pokrzywa posiada właściwości moczopędne, dlatego jest niezastąpiona w leczeniu schorzeń układu moczowego. Przeciwdziała zatrzymywaniu się płynów w organizmie.


Pokrzywa pobudza apetyt, ułatwia przemianę materii oraz oczyszcza układ trawienny, dzięki czemu można ją podawać w chorobach wątroby, biegunkach oraz nieżytach jelit.


Pokrzywa jest także stosowana w postaci okładów, ponieważ ma właściwości bakteriobójcze.





Jak stosować?



Pokrzywę najczęściej stosuje się w postaci naparu




Efekty uboczne


Przy dłuższym stosowaniu mogą wystąpić reakcje alergiczne.

Preparaty dla psów i kotów zawierające pokrzywę






Hilton Herbs Veteran- mieszanka ziołowa dla psów starszych

Hilton Herbs Immunity Plus- preparat stymulujący układ odpornościowy

CdVet Senior Cat i Senior Dog  - preparat wzmacniający psy i koty w starszym wieku

cdVet Toxisan- preparat detoksykacyjny dla psów i kotów

 

cdVet MediBronchial- preparat wspomagający drogi oddechowe dla psów i kotów

cdVet Herz-Agil - preparat wspomagający układ krążenia


cdVet Fit B.A.R.F Sensitive 

cdVet Fell und Haut Vital - preparat witaminowy

Przykładowe przepisy ziołowe na zapalenie pęcherza dla psów i kotów

Napar ze skrzypem i pokrzywą

 Składniki

Ziele skrzypu polnego 20 g
Ziele pokrzywy zwyczajnej 20g
Kłącze perzu 10-15 g
Nasiona babki płesznik (rozdrobnione) 10 g 

Przygotowanie

Wsypujemy wszystkie składniki do pojemnika i intensywnie mieszamy. Z powstałej mieszanki bierzemy jedną płaską łyżeczkę i zalewamy wrzącą szklanką wody, następnie odcedzamy i podajemy małe ilości.

Herbatka z nawłocią

Składniki 

Ziele nawłoci 25 g
Korzeń lukrecji gładkiej 10-12 g
Ziele krwawnika 15 g
Ziele skrzypu polnego 15 g
 

Przygotowanie:

Wsypujemy wszystkie zioła do pojemnika i intensywnie mieszamy. Z powstałej mieszanki nabieramy jedną płaską łyżeczkę i zalewamy szklanką wrzątku. Parzymy około 10-15 minut, odcedzamy i podajemy małe ilości 2x dziennie.





Napar z głogu



Jedną płaską łyżeczkę zmiażdżonych owoców głogu zalać jedną szklanką wody i podgrzewać pod nakryciem, nie dopuszczając do wrzenia, przez 20 minut. Odstawić dla lepszego wyługowania surowca i ostudzić. Przecedzić i podawać małe ilości dwa razy dziennie.








Herbatka ze skrzypu polnego







1 płaską łyżeczkę suszonego ziela skrzypu polnego zalewamy szklanką wody i gotujemy przez 5 minut. Parzymy pod przykryciem następne 10 minut, przecedzamy i podajemy małe ilości 2-3 razy dziennie.



Żurawina



Aby chronić drogi moczowe swojego pupila możesz także dodawać do jego pożywienia suszone oweoce żurawiny.



UWAGA!


Naparów i herbatek nie należy przechowywać dłużej niż 1 dzień.

Przed zastosowaniem naparu najlepiej skonsultować się z zaufanym lekarzem weterynarii i przeczytać skutki uboczne działania niektórych ziół.

W przypadku wystąpienia wymiotów, biegunek lub innych niepożądanych objawów należy zaprzestać podawania.

Zioła w służbie dla zwierząt

 ZIOŁA W LECZENIU ZWIERZĄT

Wiele razy będąc na spacerze przechodzimy obok wielu roślin, które wydają nam się tak pospolite, że aż ich nie zauważamy. Jednak duża część z tych pospolitych „chwastów” ma właściwości lecznicze znane od wieków. 

W dzisiejszych czasach przyzwyczajeni do syntetycznych tabletek często zapominamy, że natura sama dostarcza nam leków. O leczniczych właściwościach roślin najlepiej wiedzą… - zwierzęta! 

Zanim jeszcze rodzaj ludzki pojawił się na ziemi zwierzęta już umiały korzystać z niektórych roślin, które przynosiły im ukojenie w wielu schorzeniach. Psy i koty instynktownie zjadają niektóre zioła w przypadku, gdy np. mają niestrawność. Często widujemy swoje psy skubiące coś w trawie. 

O leczniczych właściwościach ziół nasi przodkowie dowiedzieli się obserwując dzikie zwierzęta.  Szczególnie ich uwagę przyciągnęły niedźwiedzie, które zdawać się może najlepiej znają runo leśne i doskonale umieją z niego korzystać.  Wilki oraz dzikie koty od których wywodzą się nasi pupile także często w przypadku złego samopoczucia sięgają po zioła, które są naturalnym i nieobciążającym organizmu sposobem na leczenie.

Wiele mieszanek ziołowych na takie schorzenia jak robaki, lekkie zapalenia pęcherza, alergie, podrażnienia i przeziębienia można bezpiecznie przyrządzać w domu samemu.

Zalety stosowania ziół:

• niezawodność w chorobach przewlekłych,
• ogromne bogactwo witamin, enzymów, mikroelementów, biokatalizatorów i innych,
• dobra tolerancja,
• odpowiednio dobrane i stosowane nie wykazują skutków ubocznych.

Zaletą ziół jest przede wszystkim to iż działają całościowo na organizm przywracając równowagę. Działanie kompleksowe polega na „wyciszaniu” niektórych organów przy jednoczesnym „pobudzaniu” innych.

Rośliny można stosować zapobiegawczo oraz wspomagająco w wielu chorobach.

W jakiej postaci najczęściej występują zioła?

     Świeże zioła

Zalety:

Świeże zioła mają  największą wartość leczniczą dla zwierząt

Twój pupil z domowego zielnika będzie mógł skubać to, co w danym momencie jest mu potrzebne

2.      Suszone części ziół

Mogą być drobno mielone lub w całości. Drobno mielone można wymieszać bezpośrednio z karmą, natomiast z całych części często robi się napary lub można rozdrobnić je w moździerzu.

Zalety:

Suszone zioła są łatwe w podawaniu (najczęściej się je zaparza) i nie wymagają wysiłku.

Za pomocą suszów możesz skomponować mieszankę dokładnie dopasowaną do dolegliwości Twojego zwierzęcia.

Najbezpieczniejsza forma podawania ziół zwierzętom

Ekstrakty, Nalewki, Wywary

Jak powstają?

Nalewki przyrządza się poprzez zalanie ziół alkoholem lub wodą, zazwyczaj na okres kilku tygodni, a następnie przefiltrowanie nalewki. Nalewki przechowuje się zwykle w ciemnych butelkach, przy czym okres ich trwałości wynosi do dwóch lat. 

Napary robi się tak, jak herbatę, z liści i kwiatów ziela. 

Wywary są przygotowywane poprzez gotowanie w wodzie twardych części roślin, takich jak kora, korzenie i jagody. Płyn jest klarowany i konsumowany zarówno na ciepło, jak i na zimno. Są one drugą po całych ziołach najbezpieczniejszą formą dostarczenia ziół pupilom. Taki wywar można także dodać do pożywienia.

Zalety:

Ekstrakty z ziół są bezpieczną i łatwą formą podawania ziół. Wystarczy dodać zalecaną ilość kropel do pożywienia zwierzęcia i dokładnie wymieszać.

Wady: 

Nalewki zawierają dużą ilość alkoholu ok. 90-96% (jednak zwykle podaje się parę kropel, więc nie jest to niebezpieczne dla zdrowia)

Zioła w kapsułkach:

Są to zmielone zioła zapakowane do żelatynowych kapsułek.

Zalety:

 

Łatwy sposób podawania pupilowi. Można je ukryć w jakimś smakołyku.

Oszczędność czasu

Wady:

Ich wchłanianie może być utrudnione względu na to iż psy i koty mają krótki układ pokarmowy i czas wchłaniania substancji z kapsułki/tabletki jest niewystarczający.

Substancje czynne występujące w ziołach

http://www.portalhodowcy.pl/

O czym należy pamiętać zaczynając przygodę z naturalnym leczeniem za pomocą własnoręcznie komponowanych mieszanek ziołowych?

•  Koty są o wiele bardziej wrażliwe niż psy na substancje zawarte w roślinach, dlatego podanie już niewielkich ilości wywołuje pożądanie działanie.
•  Koty zwykle bardzo źle reagują na aromaterapię, dlatego nie powinno się jej stosować
• Zaczynając stosować zioła stosuj na początku minimalne ilości i obserwuj swojego pupila zanim zdecydujesz się podać całą dawkę.
•   Przed zastosowaniem danego zioła dokładnie zapoznaj się z jego charakterystyką, a szczególnie z przeciwwskazaniami do jego stosowania.
• W sytuacji, gdy Twój kot lub pies ma zdiagnozowaną poważną chorobę przed zastosowaniem terapii ziołowej skonsultuj się z lekarzem weterynarii. (także, gdy zwierzak przyjmuje jakieś leki)
• Ziół nie powinno się łączyć z syntetycznymi lekami bez konsultacji z lekarzem weterynarii
• W przypadku ciąży i karmienia należy zachować szczególną ostrożność. Niektóre zioła wywołują skurcze macicy.
• Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości skonsultuj się z zaufanym weterynarzem

Jak często należy stosować zioła?

Na początku najlepiej stosować 1-2 razy dziennie. W przypadku, gdy wiemy iż nasz zwierzak dobrze toleruje dany preparat częstość podawania można zwiększyć do 3 razy dziennie.

Czy wszystkie rośliny są bezpieczne dla zwierząt?

Teoretycznie wszystkie zioła stosowane przez ludzi są bezpieczne dla zwierząt, jednakże istnieje szereg roślin, które źle zastosowane mogą zaszkodzić psom i kotom, więc należy zawsze przeczytać skutki uboczne stosowania danego zioła. 

Koty są szczególnie wrażliwe na niektóre rośliny, które dla innych zwierząt nie stanowią problemu.  Niektóre zioła nie mogą być także stosowane w szczególnych okresach życia zwierząt takich jak ciąża (wywołanie przedwczesnych skurczów) oraz karmienie.

Dodatkowo zioła nie powinny być stosowane z lekami syntetycznymi, ponieważ mogą wzmagać  lub osłabiać ich działanie. W takich sytuacjach należy spytać się o radę weterynarza.

Nieumiejętnie podane zioła  (w zbyt dużych dawkach) powszechnie uznawane za bezpieczne mogą także powodować szereg niekorzystnych dolegliwości oraz mogą być niebezpieczne dla zdrowia.

Mimo tych wszystkich środków ostrożności  99% zwierząt reaguje bardzo pozytywnie na terapię ziołami i nie ma z nią najmniejszych problemów. Wystarczy, że będziesz stosował zioła według przeznaczenia oraz dokładnie zapoznasz się z działaniem, dawkowaniem oraz skutkami ubocznymi.




Polecamy stosować sprawdzone mieszanki ziołowe produkowane specjalnie dla zwierząt, które można znaleźć w naszym sklepie